De rol van specifieke eiwitten, de zogenaamde ‘kinasen’, te ontrafelen bij de groei van deze hersentumoren, om vervolgens medicijnen te kunnen toepassen die heel gericht ingrijpen op de stofwisseling van de tumorcellen

Bijdrage Stichting STOPhersentumoren.nl: Stimuleringsbijdrage van 5.000,- euro in 2008

Doel van dit project: Het vinden van de meest voorkomende veranderde kinasen in Glioblastoma Multiforme, met als doel nieuwe 'behandelingstargets' te identificeren. Idealiter zal het remmen van deze genetisch veranderde kinasen de tumorgroei stoppen en kunnen GBM patiënten in de toekomst met gerichte kinase remmers worden behandeld.

Bijdrage Stichting STOPhersentumoren.nl: Stimuleringsbijdrage van 5.000,- euro in 2008

Glioblastoma Multiforme (GBM) is een kwaadaardige tumor uitgaande van het centrale zenuwstelsel. De gemiddelde overlevingsduur voor patiënten is bijzonder slecht, ondanks maximale chirurgische verwijdering, bestraling en chemotherapie. Minder dan 10% van de patiënten is vijf jaar na de diagnose nog in leven. Daarom wordt er gezocht naar nieuwe behandelingen om deze tumor te genezen. Een revolutionaire behandelingsvorm, met succes in andere kankersoorten, is gebaseerd op het remmen van kinasen. Kinasen zijn een groep van eiwitten, waarvan er meer dan 500 zijn bekend. Deze kinasen spelen een belangrijke rol in celgroei en celdood, dé processen die ontregeld zijn in tumorcellen. In kinasen kunnen veranderingen voorkomen, waardoor de kinasen harder dan normaal gaan werken en ze de celgroei en celdood ontregelen, en uiteindelijk een tumor kunnen veroorzaken.

Om de tumorgroei te stoppen, wordt getracht de werking van deze geactiveerde kinasen te remmen. Laboratoriumproeven en klinische studies wijzen uit dat dit mogelijk is met specifieke gerichte remmers in bepaalde tumoren. Voorbeelden van deze zogenoemde 'kinase remmers' zijn Gleevec, een remmer van C-kit, een kinase die betrokken is bij o.a. een vorm van leukemie, en Tarceva, een remmer van een andere kinase, EGFR die betrokken is bij o.a. een vorm van longkanker. Het is op dit moment niet duidelijk welke kinasen de beste targets voor remming in GBM zijn. In een aantal studies zijn EGFR remmers toegepast bij GBM, echter deze laten slechts in een subgroep van deze patiënten een respons zien.

Nieuwe targets voor behandeling

Opvallend is dat de patiënten die goed reageren op behandeling met kinase remmers in het algemeen genetische veranderingen hebben in de tumor, specifiek in de kinase die middels de therapie geremd wordt. Daarom is een aantal tumor soorten als long- en dikke darmkanker systematisch gescreend op veranderingen in alle kinasen, waarbij veel mutaties zijn gevonden. Sommige van deze mutaties zijn gevonden in kinasen waarvan al werd gedacht dat ze een rol spelen in kanker, maar andere mutaties zijn in kinasen gevonden waar voorheen geen link met kanker was gelegd. Deze kinasen vormen potentiële nieuwe targets voor behandeling.

Doel van dit project:

Het vinden van de meest voorkomende veranderde kinasen in Glioblastoma Multiforme, met als doel nieuwe 'behandelingstargets' te identificeren. Idealiter zal het remmen van deze genetisch veranderde kinasen de tumorgroei stoppen en kunnen GBM patiënten in de toekomst met gerichte kinase remmers worden behandeld.

Eindresultaat:

Het zoeken naar veranderingen in het DNA van kinasen in Glioblastoma Multiforme tumoren. Middels literatuuronderzoek heb ik een lijst gemaakt met gemuteerde kinasen die reeds gevonden zijn in kanker en daarvan hebben we een selectie gemaakt. Uiteindelijk hebben we 38 genen onderzocht in tumor materiaal van 135 patiënten. De klinische gegevens van de patiënten, zoals geslacht, leeftijd, overleving en behandeling moeten nog worden gecorreleerd met de gevonden afwijkingen. Vervolgonderzoek zal moeten uitwijzen of de gevonden afwijkingen daadwerkelijk van belang zijn in de vorming van het GBM en of ze een target voor behandeling kunnen zijn. Academisch Medisch Centrum Amsterdam